सरहद, पुणे आयोजित
महाराष्ट्र सदन, नवी दिल्ली यांच्या सहकार्याने
महाराणी ताराराणी यांच्या ३५० व्या जयंती वर्षानिमित्त महिला अधिकाऱ्यांचे

पहिले अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन २०२६

विश्व पंजाबी साहित्य संमेलन

पुणे • २०१६ • सरहद, पुणे यांच्या पुढाकारातून — पंजाब–महाराष्ट्र सांस्कृतिक सेतू आणि साहित्यसंवाद.

यादीकडे डाउनलोड
विश्व पंजाबी साहित्य संमेलन लोगो

विश्व पंजाबी साहित्य संमेलन — पुणे (२०१६)

पुणे येथे आयोजित “विश्व पंजाबी साहित्य संमेलन” हा पंजाबमधील व परदेशस्थ पंजाबी साहित्यिकांसाठी एक महत्त्वाचा सांस्कृतिक–साहित्यिक कार्यक्रम ठरला. या मंचावर भारतातील आणि विविध देशांतील लेखक, विचारवंत व रसिक एकत्र आले.


विश्व पंजाबी साहित्य संमेलन, पुणे २०१६

“विश्व पंजाबी साहित्य संमेलन” हा पुणे येथे झालेला एक महत्त्वाचा सांस्कृतिक सेतू कार्यक्रम होता, ज्याने भारतातील आणि परदेशातील पंजाबी साहित्यिकांना एकत्र आणले. २०१६ मध्ये या संमेलनाच्या निमित्ताने केंद्रीय मंत्री तसेच विविध सांस्कृतिक क्षेत्रातील मान्यवरांनी महाराष्ट्र–पंजाब यांच्यातील ऐतिहासिक सांस्कृतिक संबंधांवर प्रकाश टाकला.

स्वतंत्र “विश्व मराठी साहित्य संमेलन” हा कार्यक्रम मराठी भाषेच्या संवर्धनावर लक्ष केंद्रित करतो; तरीही भाषा, भावभावना आणि संस्कृती यांचे परस्पर नाते अनेकदा एकमेकांशी जुळलेले दिसते. दोन्ही संस्कृतींच्या समृद्ध परंपरांचे दर्शन घडवणारा हा अनुभव रसिकांसाठी स्मरणीय ठरला.

मुख्य तपशील
  • पहिला कार्यक्रम (२०१६): पुणे येथे “सरहद” द्वारे आयोजित.
  • उपस्थिती: पंजाब, कॅनडा, अमेरिका आणि युके मधील हजारो लोक सहभागी.
  • पुरस्कार: धर्मेंद्र आणि उज्वल दोसांझ यांसारख्या प्रमुख व्यक्तींना पुरस्कार प्रदान.
  • अध्यक्ष: प्रख्यात पंजाबी कवी सुरजीत पातर.
महत्त्व

पंजाब आणि महाराष्ट्र यांच्यातील ऐतिहासिक संबंध ओळखून, विशेषतः संत नामदेव आणि गुरुगोविंद सिंह यांच्या संदर्भातून सांस्कृतिक देवाण–घेवाण अधिक दृढ करणे, हा या कार्यक्रमाचा मुख्य उद्देश होता.

साहित्यिक सहकार्य

पंजाबी साहित्यकृतींचे मराठीत प्रकाशन हा या संमेलनाचा एक महत्त्वाचा परिणाम ठरला. सुरजीत पातर यांच्या कवितेसारख्या पंजाबी रचनांचे मराठी भाषांतर/प्रकाशन हे साहित्यिक सहकार्याचे महत्त्वाचे पाऊल ठरले.

मराठी साहित्याशी संबंध

सामाजिक व्यासपीठPune

या कार्यक्रमात देवेंद्र फडणवीस आणि शरद पवार यांच्यासह महाराष्ट्रातील राजकीय व साहित्यिक व्यक्तींचा लक्षणीय सहभाग होता, ज्यामुळे ‘सांस्कृतिक सेतू’ या संकल्पनेला बळ मिळाले.

संत नामदेव — मुख्य दुवाLegacy

संत नामदेव महाराजांनी पंजाबमधील घुमान येथे दीर्घकाळ वास्तव्य केले. त्यांच्या रचना शिखांच्या पवित्र “गुरु ग्रंथ साहिब” मध्ये समाविष्ट आहेत. त्यामुळे पंजाबी–मराठी सांस्कृतिक संदर्भात संत नामदेवांचा सतत उल्लेख येतो.

ऐतिहासिक पार्श्वभूमी
  • ८८ वे अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलन (२०१५): पंजाबमधील घुमान येथे पार पडले — मराठी व पंजाबी भाषिक जवळीकीचे ऐतिहासिक दर्शन.
  • मराठी व पंजाबी साहित्याचा संबंध: हा केवळ भाषिक नसून संत साहित्याशी जोडलेला वैचारिक वारसा आहे.
  • जागतिक स्तरावर गौरव: दोन्ही संमेलने भारताच्या भाषिक–सांस्कृतिक वारशाचा सन्मान करतात.

“भाषा वेगवेगळ्या असल्या, तरी संवाद आणि संस्कृती आपल्याला जोडते — आणि साहित्य हा तो सेतू अधिक बळकट करतो.”